Waterontharder zonder zout: wat doen magneet en elektronica echt?

Wat doet een waterontharder zonder zout?

Een waterontharder zonder zout haalt geen kalk uit het water, maar belooft dat de kalk zich minder aan oppervlakken hecht. De verkoper van de Amfa4000 noemt zijn product een magnetisch antikalksysteem zonder zout, stroom of onderhoud⁶. In de begrippenlijst lees je meer over de magnetische ontharder en de zoutvrije ontharder. Volgens die verkoper kan kalkaanslag nooit voor de volle honderd procent worden voorkomen, en hangt het effect af van externe factoren⁶.

Fabrikanten van ontharders met zout zijn daar kritisch over; lees dat als hun eigen standpunt. Aqmos schrijft dat een zoutloos systeem het water conditioneert, terwijl de hardheid gelijk blijft⁴. Amysoft stelt dat zoutloze systemen de structuur veranderen, maar de kalk niet volledig verwijderen⁵.

Wat zei de rechtbank over de magnetische waterontharder?

De rechtbank Amsterdam besliste op 12 mei 2021 dat 24Man de Amfa4000 niet als waterontharder mocht aanprijzen¹. Aanleiding was een zaak van Aquacombi, een verkoper van ionenwisselaars, tegen 24Man, de verkoper van de magneet¹.

Volgens het vonnis is "waterontharder" een beschrijvende term: een apparaat dat water onthardt, dus de concentratie calcium- en magnesiumionen verlaagt¹. 24Man erkende dat de Amfa4000 het water niet zachter maakt¹. De rechtbank vond het gebruik van de term daarom feitelijk onjuist en ook misleidend voor de gemiddelde consument¹.

De rechtbank merkte op dat de werking van een magneet tegen kalkaanslag wetenschappelijk niet onomstreden is, op basis van de artikelen die in de zaak waren ingebracht¹. Als niet-misleidende naam noemde de rechtbank "antikalkmagneet"¹. Naar ons oordeel gaat het vonnis over één product en de naam ervan, niet over de vraag of elk zoutvrij apparaat nutteloos is.

Werkt een magneet tegen kalkaanslag?

Dat is niet in het algemeen aangetoond: KWR schreef in een trendalert uit 2022 dat magnetische antikalkbehandeling soms werkt en soms niet². Succes hangt volgens KWR samen met omstandigheden als langdurige blootstelling bij rondpompend water, hoge temperatuur en hoge hardheid². Omdat die omstandigheden aan de drinkwaterkraan zelden voorkomen, acht KWR een algemene werking daar niet waarschijnlijk². Bij grote drinkwaterzuiveringen vond KWR geen voorbeelden van magnetische antikalkinstallaties².

De verkoper van de Amfa4000 schrijft dat veel klanten binnen enkele weken minder kalkaanslag merken, en biedt 365 dagen retourrecht⁶. Dat is een claim van de verkoper, geen meting. Wie het wil proberen, kan het zelf beoordelen aan de aanslag op kranen en douchewand, en het apparaat binnen de retourtermijn terugsturen⁶.

En elektronische of keramische ontharders?

Voor elektronische en keramische antikalkapparaten hebben wij geen onderzoek van een waterbedrijf, KWR of de overheid gevonden. Daarom doen we over hun werking geen uitspraak. Wel kun je één ding zelf vaststellen: of de hardheid na het apparaat lager is dan ervoor. Is dat niet zo, dan is het naar ons oordeel geen ontharder in de zin van het vonnis, hoe de verpakking het ook noemt. Hoe je meet, lees je in ons artikel over de waterontharder test.

Met of zonder zout: wat past bij jouw situatie?

De keuze begint bij je eigen waterhardheid, niet bij het apparaat. Vitens schrijft dat leidingwater in Nederland rond 8 dH ligt, en dat zeer hard water van meer dan 18 dH hier niet voorkomt⁸. Waternet noemt water hard vanaf 12 dH en waarschuwt dat fabrikanten water boven 4 dH ten onrechte al hard noemen⁹. Milieu Centraal schrijft dat bijna twee derde van de gemeenten zacht water heeft¹⁰. Zoek je eigen waarde op via waterhardheid per gemeente.

08121830+

Gemiddeld leidingwater volgens Vitens: 8,0 °dH (gemiddeld)

• zeer zacht 0–4 °dH
• zacht 4–8 °dH
• gemiddeld 8–12 °dH
• vrij hard 12–18 °dH
• hard 18–30 °dH
• zeer hard vanaf 30 °dH

Bron klassen: Dunea, Waterhardheid (indeling ook bij Brabant Water en Vewin)

Moet de hardheid meetbaar dalen?

Ja

Ionenwisselaar met zout (afvoer nodig)

Nee

Antikalkmagneet: werking onzeker

Wil je zachter water zonder stroomaansluiting, dan bestaat er een ionenwisselaar die op waterdruk werkt: de Culligan AquaCell gebruikt geen stroom, maar wel zoutblokken en een afvoer⁷. Een ontharder zonder zout én zonder stroom die de hardheid verlaagt, hebben wij niet gevonden. Hoe een ionenwisselaar precies werkt, lees je in hoe werkt een waterontharder.

Kies je voor een ionenwisselaar, let dan op de installatie. Brabant Water eist bij ionenwisseling een terugstroombeveiliging van het type CA en een afvoer via een zichtbare onderbreking³.

Wat zeggen waterbedrijven over ontharden zonder zout?

Waterbedrijven schrijven vooral dat je vaak helemaal geen ontharder nodig hebt, met of zonder zout. Vitens raadt aan de douche na gebruik met koud water na te spoelen en droog te maken, en de waterkoker af en toe met azijn te ontkalken⁸. Volgens Vitens bevatten wasmiddelen en vaatwasblokjes al genoeg ontkalkingsmiddel voor wasmachine en vaatwasser⁸. Waternet zegt dat je in Amsterdam en omgeving geen ontharder nodig hebt, ook niet voor de wasmachine⁹.

Over antikalkmagneten specifiek vonden wij bij de waterbedrijven geen standpunt. Of een ontharder in jouw situatie zin heeft, lees je in werkt een waterontharder echt.

• Zoek je waterhardheid op voordat je iets koopt.
• Lees of een product de hardheid verlaagt of alleen "kalk conditioneert".
• Vraag naar een retourtermijn als de werking niet meetbaar is.
• Kies je een ionenwisselaar: controleer afvoer, stroom en terugstroombeveiliging.
• Probeer eerst de gratis tips tegen kalkaanslag van je waterbedrijf.

Hoe wij dit hebben onderzocht

Wij hebben het vonnis van de rechtbank Amsterdam (ECLI:NL:RBAMS:2021:2345) volledig gelezen via de open data van de Rechtspraak. De trendalert van KWR, de pagina's van Vitens, Waternet, Milieu Centraal en Brabant Water en de productpagina's van Amfa4000 en Culligan AquaCell hebben we op 2026-10-28 geraadpleegd. Claims van fabrikanten staan in dit artikel als claim gemarkeerd. Wij hebben zelf geen antikalkmagneet of ontharder getest; zie hoe wij vergelijken.

Veelgestelde vragen