Waterhardheid meten of opzoeken: zo weet je hoe hard je water is

Waterhardheid opzoeken bij je waterbedrijf

De betrouwbaarste waarde komt van je eigen waterbedrijf, omdat dat het water dagelijks meet en de cijfers per gebied publiceert. Vitens laat je een postcode van vier cijfers invullen¹. Brabant Water toont de hardheid per woonplaats en biedt de gegevens ook als pdf aan². Waterbedrijf Groningen en WMD werken met een postcodezoeker⁴⁵.

Bij Dunea en Waternet is de hardheid in het hele gebied vrijwel gelijk. Dunea levert water van ongeveer 1,42 mmol/l, gelijk aan 7,9 graden Duitse hardheid⁷. Waternet levert alle klanten water van 7,8 dH¹¹. De zoeker op deze pagina toont per gemeente de waarde van het waterbedrijf, met de bron erbij.

Waterhardheid meten met een druppeltest

Een druppeltest is een titratie: je voegt druppel voor druppel een vloeistof toe tot de kleur van het water omslaat. De meetset van Aqmos meet in °dH, tot op ongeveer een halve graad⁶. Zo werkt het volgens de gebruiksaanwijzing van die set:

1. Vul het testbuisje precies tot de markering van 5 ml met kraanwater⁶.
2. Voeg de titratievloeistof druppel voor druppel toe; na de eerste druppel kleurt het water rood⁶.
3. Zwenk het buisje na elke druppel zachtjes om te mengen⁶.
4. Ga door tot de kleur duidelijk omslaat van rood naar groen of geelgroen⁶.
5. Tel de druppels: bij deze set staat elke hele druppel voor 1 °dH, dus groen na 8 druppels betekent 8 °dH⁶.

Een andere set kan een andere verhouding tussen druppels en graden gebruiken. Lees daarom altijd de bijsluiter van je eigen set. Meet bij voorkeur met koud water uit de keukenkraan, dus niet uit de boiler of na een filter.

Waterhardheid meten met een teststrip

Een teststrip is sneller maar grover dan een druppeltest. Je dompelt de strip kort in een glas kraanwater, schudt hem af en vergelijkt de kleur van de vakjes met de kleurenschaal op de verpakking. De wachttijd en de schaal verschillen per merk, dus volg de instructie op de verpakking. Een teststrip geeft een bandbreedte, geen precieze waarde.

Een strip is handig om snel te zien of een waterontharder nog werkt. Het verschil tussen zacht en onthard water is dan meestal goed zichtbaar. Wil je de resthardheid na een ontharder precies instellen, dan is een druppeltest naar ons oordeel geschikter.

Hoe reken je °dH om naar mmol/l?

Hardheid wordt uitgedrukt in Duitse graden (°dH) of in millimol calcium plus magnesium per liter⁷. Waterbedrijf Groningen en Vitens rekenen met 1 mmol/l = 5,6 °dH⁴⁸. De formule is dus: mmol/l = °dH gedeeld door 5,6, en °dH = mmol/l maal 5,6. Meer over de eenheid staat in de begrippenlijst bij millimol per liter.

Sommige apparaten gebruiken nog een andere eenheid. Bosch geeft in de korte handleiding van een vaatwasser de instelwaarden H00 tot en met H07 per bereik in mmol/l¹⁰. Reken je meetwaarde dus eerst om naar de eenheid van de handleiding.

Waarom verschilt de hardheid per pompstation of straat?

De hardheid hangt af van de bron waaruit het water komt, en die verschilt per plek. Evides noemt de bodemopbouw, grondwaterstroming en landbouw als oorzaken van verschillen tussen productiebedrijven³. Vitens schrijft dat de grond op elke plaats waar het water wordt gewonnen anders is, en dat de hardheid daardoor per woonplaats verschilt¹². Duinwater is van nature rijk aan kalk, terwijl Evides Maaswater deels zachter maakt in spaarbekkens³.

In sommige wijken komt het water uit meer dan één productielocatie. Waterbedrijf Groningen toont daarom de maximale hardheid in je straat en waarschuwt dat de waarde kan variëren⁴. Brabant Water levert water met een hardheid van maximaal 11,2 °dH, terwijl het grondwater van nature tussen 4,8 en 16,7 °dH ligt². Meet je zelf iets anders dan het waterbedrijf opgeeft, dan kan dit dus de oorzaak zijn.

Wat er achter die verschillen zit, van bodem tot centrale ontharding, lees je in onze uitleg over hard water.

Wat doe je met de uitkomst?

Met de hardheid stel je in de eerste plaats je apparaten en je wasmiddel goed in. Op veel vaatwassers en koffiezetapparaten kun je de hardheid instellen; hoe dat moet, staat volgens Waternet meestal in de handleiding¹¹. WMD noemt de hardheid per postcode handig voor het instellen van huishoudelijke apparatuur⁵. Voor wasmiddel geldt: bij gemiddeld hard water gebruik je iets meer dan bij zacht water, volgens de verpakking².

Heb je een waterontharder, meet dan ook het water na de ontharder. Het Drinkwaterbesluit eist bij ontharding een hardheid van meer dan 1 mmol/l⁹. Volgens Vitens is dat gelijk aan 5,6 °dH⁸. Hoe je die resthardheid instelt, staat in de handleiding van je ontharder.

Twijfel je of een ontharder zin heeft, kijk dan naar de uitkomst in de schaal. Vitens ziet pas meerwaarde bij een hardheid van meer dan 20 dH¹³. Welke capaciteit je bij jouw hardheid en huishouden nodig hebt, reken je uit met de tool welke waterontharder past bij mij. Of een ontharder in jouw situatie echt verschil maakt, lees je in werkt een waterontharder echt.

Checklist: waterhardheid meten en gebruiken

• Zoek eerst de waarde van je waterbedrijf op.
• Meet zelf met koud water uit de keukenkraan.
• Lees de bijsluiter van je meetset: hoeveel graden is één druppel?
• Noteer de waarde in °dH en in mmol/l.
• Stel vaatwasser en wasmiddel in op die waarde.
• Heb je een ontharder, meet dan ook na de ontharder.

Hoe wij dit hebben onderzocht

Voor deze uitleg raadpleegden we op 2026-10-28 de hardheidspagina's en postcodezoekers van Vitens, Brabant Water, Evides, Waterbedrijf Groningen, WMD, Dunea en Waternet. De meetstappen komen uit de gebruiksaanwijzing van een druppeltest van Aqmos, de omrekening uit de uitleg van Waterbedrijf Groningen en Vitens. De wettelijke ondergrens lazen we in het Drinkwaterbesluit. We hebben zelf geen metingen gedaan en geen meetsets met elkaar vergeleken. Meer over onze aanpak staat op hoe wij vergelijken.

Veelgestelde vragen