Onderhoud waterontharder: wat je zelf doet en hoe vaak

Heeft een waterontharder onderhoud nodig?

Ja, volgens de waterbedrijven wel: een ontharder die niet goed wordt onderhouden, kan een bron van bacteriën worden¹³. Dunea noemt goed beheer daarom van groot belang¹⁵. Vitens adviseert filters op tijd te vervangen of te reinigen om bacteriegroei te voorkomen¹⁴.

De adviezen van fabrikanten lopen uiteen. Sommige merken bouwen een ontsmettingsmodule in, waardoor minder onderhoud nodig zou zijn¹⁰⁷. Andere vragen een vaste reinigingsbeurt.

Onderhoud waterontharder: wat doe je zelf en hoe vaak?

Het meeste onderhoud kun je zelf doen: zout bijvullen, de pekelbak reinigen, harsreiniger toevoegen en de hardheid meten⁷⁶. Hieronder staat een schema op basis van de handleidingen; volg bij afwijkingen altijd de handleiding van je eigen toestel.

1. Maandelijks het zout controleren. Het zoutniveau moet altijd boven het water in de pekelbak uitkomen⁷. Sluit het deksel na het bijvullen, zodat er geen vuil in komt⁷.
2. Elk kwartaal harsreiniger toevoegen. Aqmos adviseert om de 3 maanden harsreiniger in de zoutbak te doen; de volgende regeneratie neemt die mee⁶.
3. Om het halfjaar of jaarlijks de pekelbak reinigen. BWT noemt zes maanden, de groothandelshandleiding één keer per jaar⁸⁷.
4. Geregeld de hardheid meten. Meet het water na de ontharder; het mag niet onder 5,6 °dH komen²¹⁶.
5. Jaarlijks de beveiliging laten controleren. Waterbedrijf Groningen adviseert de beveiligingseenheid minstens één keer per jaar door een installateur te laten nakijken⁴.
6. Om de twee jaar een inspectie. De groothandelshandleiding raadt aan het toestel eens per twee jaar door een deskundige te laten inspecteren⁷.

1. Maandelijks: zoutniveau controleren
2. Elk kwartaal: harsreiniger
3. Halfjaarlijks of jaarlijks: pekelbak reinigen
4. Geregeld: hardheid meten
5. Jaarlijks: beveiliging laten controleren
6. Om de twee jaar: inspectie

Welk zout je gebruikt, telt mee: de groothandelshandleiding schrijft onthardingszout met een zuiverheid van 99,9 procent voor, volgens EN 973 type A⁷. Meer over soorten en hoeveelheden lees je in zout voor de waterontharder.

Hoe maak je de pekelbak schoon?

Je maakt de pekelbak schoon door hem leeg te halen, het restzout en vuil te verwijderen en daarna opnieuw te vullen⁷. Zo voorkom je ook een zoutbrug: een harde korst waardoor de ontharder geen pekel meer kan opzuigen⁷.

1. Bypass inschakelen. Zet de ontharder op bypass, zodat er geen water door het toestel loopt⁷.
2. Zout en water verwijderen. Schep het restzout eruit en haal het pekelwater weg met een emmer of spons.
3. Reinigen zonder scherpe voorwerpen. De handleiding van de groothandel waarschuwt dat scherpe voorwerpen het toestel kunnen beschadigen⁷.
4. Opnieuw vullen. Doe er water en nieuw onthardingszout in en zet de bypass terug.
5. Regeneratie starten. Ons advies: start na het schoonmaken een handmatige regeneratie, zodat de hars meteen met schone pekel wordt gespoeld.

Neem ook de buitenkant mee. Aqmos adviseert het toestel jaarlijks schoon te maken met een doekje⁵.

Wanneer gebruik je harsreiniger?

Harsreiniger houdt de harsbolletjes schoon; Aqmos schrijft dat het middel ijzer uit de hars verwijdert tijdens de regeneratie⁶. Je giet het in de zoutbak en de volgende regeneratie neemt het automatisch mee⁶.

Over de frequentie is Aqmos niet eenduidig. Op de productpagina staat eens in de 3 maanden, met als dosering twee koffiekopjes voor een huishouden of 10 tot 20 ml per liter hars⁶. In de veelgestelde vragen adviseert Aqmos harsreiniger bij elke zoutbijvulling⁵. Een liter kost € 19,95⁶.

BWT verkoopt voor zijn toestellen reinigingstabletten voor zesmaandelijks onderhoud: vier stuks voor € 43,90⁹. Gebruik altijd het middel dat de fabrikant van jouw toestel voorschrijft. Wat harsreiniger precies is, staat bij harsreiniger in de begrippenlijst.

Hoe controleer je of de ontharder nog goed werkt?

De belangrijkste controle is de hardheid van het water na de ontharder⁷. Die mag niet onder de wettelijke ondergrens van 5,6 °dH komen, maar moet wel duidelijk lager zijn dan je leidingwater²¹⁶.

Stijgt de hardheid, dan is volgens de groothandelshandleiding vaak het zout op of is de regeneratie verkeerd ingesteld⁷. Ook een verstopte pekelslang of injector kan de oorzaak zijn, schrijft Boshuis¹³. Een kraanwater met een vreemde smaak kan betekenen dat het toestel moet regenereren⁷.

• Meet de hardheid na de ontharder met een testset en noteer de waarde.
• Kijk of het zoutniveau sinds de vorige keer is gedaald.
• Controleer aansluitingen en slangen op lekkage.
• Kijk of de afvoer en de overloop vrij zijn van knikken en verstoppingen.
• Controleer of de klok van de besturing nog goed staat na een stroomstoring.

Wat doe je als je lang weg bent?

Stilstaand water in een ontharder is een risico voor bacteriegroei⁷. De groothandelshandleiding adviseert het water uit het toestel te halen als het langer dan een week buiten gebruik is, en bij ingebruikname eerst een regeneratie te doen⁷.

BWT adviseert na een periode van stilstand een regeneratie te starten en daarna alle tappunten door te spoelen⁸. Veel toestellen hebben een vakantiestand; in die handleiding is die bedoeld voor een afwezigheid van meer dan 14 dagen⁷.

Onderhoudscontract of zelf doen?

Een onderhoudscontract is bij de meeste merken niet verplicht; je kiest zelf of je een monteur laat komen⁵¹². Aqmos biedt een losse onderhoudsbeurt aan voor € 119⁵. Boshuis koppelt een serviceabonnement met een jaarlijkse controle aan 20 jaar garantie¹³.

BWT raadt een onderhoudscontract met de eigen klantenservice of een installateur aan⁸. Culligan schrijft dat er geen verplichte onderhoudscontracten zijn, en Omega noemt zijn toestel volledig onderhoudsvrij¹²¹¹. Dat zijn claims van de fabrikant; de waterbedrijven blijven onderhoud adviseren⁴.

Naar ons oordeel loont een contract vooral als je de jaarlijkse controle van de beveiliging toch al laat doen. Wat onderhoud over tien jaar kost, staat in wat kost een waterontharder. Een installateur voor onderhoud vind je via waterontharder laten installeren.

Benieuwd waarom bacteriën in een slecht onderhouden ontharder een rol spelen? Lees dan is een waterontharder gezond¹. Hoe de spoelcyclus werkt, staat in hoe werkt een waterontharder.

Hoe wij dit hebben onderzocht

We hebben de onderhoudsadviezen van Vitens, Dunea, Milieu Centraal en Waterbedrijf Groningen vergeleken met de handleidingen en sites van BWT, Aqmos, Amysoft, Boshuis, Omega, Culligan en een installatiegroothandel^{1153485101311127}. Prijzen komen van de verkoperspagina's van Aqmos en BWT⁶⁹. Alle bronnen raadpleegden we op 2026-10-28. We hebben zelf geen onderhoud uitgevoerd of reinigingsmiddelen getest. Onze werkwijze staat op hoe wij vergelijken.

Veelgestelde vragen